Kobieta po porodzie spokojnie ogląda szczotkę z kilkoma włosami w jasnej łazience

Wypadanie włosów po ciąży - skąd się bierze, kiedy się rozpoczyna i ile trwa?

Wypadanie włosów po porodzie to fizjologiczne telogen effluvium wywołane gwałtownym spadkiem estrogenów, dotykające od jednej trzeciej do połowy matek - zaczyna się między 2. a 4. miesiącem od urodzenia dziecka i u większości kobiet ustępuje samoistnie przed pierwszymi urodzinami dziecka. Rozlany, symetryczny charakter wypadania i pojawienie się baby hairs po kilku miesiącach to markery prawidłowej fizjologii. Niepokoić powinny: ogniska łysienia, brak odrostu po 6 miesiącach od szczytu wypadania, świąd skalpu lub wypadanie trwające intensywnie ponad rok.

Spis treści:

  1. Czym jest łysienie poporodowe i dlaczego dotyka większości matek?
  2. Jak hormony ciąży chronią włosy - i co się dzieje po porodzie?
  3. Kiedy zaczyna się i kiedy osiąga szczyt wypadanie włosów po porodzie?
  4. Ile trwa wypadanie włosów po ciąży i kiedy włosy wracają do normy?
  5. Co wydłuża lub nasila wypadanie włosów po porodzie?
  6. Czym różni się fizjologiczne wypadanie poporodowe od niepokojącego?
  7. Kiedy wypadanie włosów po ciąży wymaga konsultacji ze specjalistą?
  8. Jak pielęgnacja skóry głowy wspiera cebulki podczas odrostu po ciąży?
  9. Kiedy pielęgnacja nie wystarczy - od czego zacząć odbudowę włosów po ciąży?

Oś czasu

Kiedy zwykle zaczyna się i wygasa wypadanie po porodzie?

2.-4. miesiącNajczęstszy początek shedingu po spadku estrogenów.
3.-5. miesiącTypowy szczyt wypadania, często najbardziej stresujący wizualnie.
6.-12. miesiącU większości kobiet wypadanie słabnie, a baby hairs stają się widoczne.
Po 12 miesiącachBrak poprawy, ogniska lub świąd skalpu wymagają diagnostyki.

Czym jest łysienie poporodowe i dlaczego dotyka większości matek?

Telogen effluvium poporodowe to rozlane wypadanie włosów wywołane gwałtownym spadkiem estrogenów po porodzie. Mieszki włosowe synchronicznie przechodzą do fazy telogenu - fazy spoczynku cyklu włosowego. Po kilku miesiącach dają falę wypadania. Zjawisko jest fizjologiczne, przejściowe i nie uszkadza cebulki. Samrao et al. (2022, przegląd narracyjny) szacują, że dotyczy od jednej trzeciej do połowy kobiet po porodzie [1].

Rozróżnienie między fazami cyklu włosowego ma tu znaczenie praktyczne. Anagen to faza aktywnego wzrostu - włos rośnie, cebulka pracuje. Telogen to faza spoczynku, po której włos naturalnie wypada, ustępując miejsca nowemu. W przebiegu telogen effluvium wiele mieszków wchodzi w tę fazę jednocześnie, zamiast stopniowo i asynchronicznie. Wypadanie bywa nasilone, ale ma charakter rozlany i odwracalny.

Ta skala oznacza, że wypadanie włosów po ciąży jest jednym z najczęstszych fizjologicznych zjawisk trychologicznych u kobiet w wieku rozrodczym. Nie jest chorobą. Nie wymaga leczenia w sensie farmakologicznym. Nasilenie zmienia się znacznie między kobietami. Część traci włosy w sposób ledwo zauważalny, inne przeżywają to wyraziście.

Żeby zrozumieć, dlaczego wypadanie przychodzi dopiero kilka miesięcy po porodzie, trzeba przyjrzeć się temu, co w czasie ciąży hormony robiły z mieszkami.

Jak hormony ciąży chronią włosy - i co się dzieje po porodzie?

Gwałtowny spadek estrogenów po porodzie jest bezpośrednią przyczyną synchronizacji mieszków do telogenu i wypadania włosów kilka miesięcy później. W ciąży wysokie stężenie estrogenów przedłuża fazę anagenu. Włosy rosną, ale nie wypadają w normalnym rytmie. Po porodzie estrogeny gwałtownie spadają w ciągu kilku dni, co synchronicznie przepycha całe grupy mieszków do fazy telogenu. Kilka miesięcy później wiele włosów wypada niemal jednocześnie.

Mechanizm przebiega trójstopniowo. Estrogeny działają na poziomie dermal papilla cells, gdzie potwierdzono ekspresję receptorów estrogenowych. Wydłużają fazę anagenu zamiast ją blokować.

Efekt jest statystycznie wyraźny: w III trymestrze ciąży w fazie telogenu znajduje się jedynie ok. 5% mieszków, wobec ok. 13% w stanie poza ciążą. Wallace ML et al. (1998, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=22 cases (9 androgenic alopecia, 13 alopecia areata)) wskazują, że estrogen wydaje się wydłużać fazę anagenu, a wypadanie poporodowe wiąże się ze spadkiem jego stężenia [2]. To korelacja, nie udowodniona przyczynowość na poziomie RCT, ale mechanizm receptorowy jest potwierdzony.

Po porodzie stężenie estrogenów, progesteronu i łożyskowego laktogenu (human placental lactogen) gwałtownie spada w ciągu kilku dni. U kobiet karmiących prolaktyna pozostaje podwyższona. Pojawia się wtedy drugi czynnik modulujący.

Foitzik K et al. (2006, badanie in vitro, n=human scalp hair follicles (ex vivo culture)) wykazali w hodowli ludzkich mieszków włosowych, że prolaktyna i jej receptor są silnie wyrażone w nabłonku anagenowych mieszków, a ich aktywność wzrasta podczas przejścia do katagenu [3]. PRL może więc przedwcześnie indukować regresję mieszka. Mechanizm potwierdzony w warunkach ex vivo. Dane kliniczne u karmiących wymagają osobnych badań randomizowanych.

Istotne jest jedno: estrogen nie niszczy mieszków. Cały mechanizm hormonalny wypadania po ciąży jest odwracalny. Mieszki po przejściu przez telogen i katagen powracają do anagenu. Synchronizacja telogenu po porodzie to przejściowe zaburzenie rytmu cyklu włosowego, nie uszkodzenie struktury.

Gdy wiadomo już, dlaczego to się dzieje, naturalne jest pytanie o to, kiedy dokładnie wypadanie się pojawia i kiedy osiąga swój szczyt.

Kalendarz, szczotka, lupa i kilka włosów symbolizujące obserwację wypadania włosów po ciąży

Kiedy zaczyna się i kiedy osiąga szczyt wypadanie włosów po porodzie?

Wypadanie włosów po porodzie zaczyna się zwykle między 2. a 4. miesiącem od urodzenia dziecka i osiąga szczyt między 3. a 5. miesiącem. Charakter jest rozlany i symetryczny, szczególnie widoczny w okolicach skroni i linii czołowej. Hirose et al. (2023, badanie kliniczne niesprecyzowane) podają średni moment kulminacji na ok. 5,1 miesiąca po porodzie [4].

Opóźnienie względem porodu jest wyjaśnialne biologicznie. Faza telogenu trwa około 100 dni, dlatego włosy, które przestały rosnąć w momencie porodu, wypadają dopiero po tym czasie. Telogen effluvium poporodowe zaczyna się 2-3 miesiące po ekspozycji na czynnik wyzwalający i ustępuje 4-6 miesięcy po jego eliminacji. To mechanizm, nie anomalia. Timeline wypadania poporodowego jest przewidywalny, nawet jeśli jego skala jest niepokojąca.

Klinicznie wypadanie ma charakter rozlany. Brak ognisk łysienia. A. Samrao et al. (2022, przegląd narracyjny) opisują przerzedzenie skroni po ciąży i skrócone odrastające włosy frontalne jako typowy obraz [1]. U osób z dłuższymi włosami przerzedzenie jest wyraźniej widoczne, bo każda wypadająca nić jest bardziej zauważalna w szczotce, na poduszce i w odpływie prysznica. W szczycie wypadania można tracić orientacyjnie ok. 250-350 włosów dziennie zamiast normalnych 50-100. To przybliżenie z danych poradnikowych, bez twardego badania, ale liczba ta oddaje skalę zjawiska.

Oś czasowa wypadania to jedno. Pytanie o to, kiedy włosy wracają do normalnej gęstości, jest osobnym zagadnieniem, którego czytelniczka potrzebuje tak samo pilnie.

Ile trwa wypadanie włosów po ciąży i kiedy włosy wracają do normy?

Wypadanie poporodowe trwa zwykle 3-6 miesięcy od momentu jego początku, a u większości kobiet samoistnie ustępuje w ciągu 6-12 miesięcy od porodu. Gęstość włosów zbliżona do stanu sprzed ciąży powraca zazwyczaj do pierwszych urodzin dziecka, choć część kobiet obserwuje poprawę dopiero po 12-18 miesiącach.

Warto rozróżnić dwa osobne okresy. Pierwszy to czas aktywnego wypadania: intensywny shed, widoczny w odpływie, na szczotce, na poduszce. Trwa on zazwyczaj 3-6 miesięcy, po czym cebulki stopniowo wracają do fazy anagenu. Drugi okres to odbudowa gęstości, która jest wolniejsza, bo włos rośnie ok. 1-1,5 cm miesięcznie. Zgodnie ze stanowiskiem American Academy of Dermatology większość kobiet odzyskuje normalną objętość włosów właśnie do pierwszych urodzin dziecka. Jeśli proces się wydłuża, pełna kosmetyczna odbudowa może wymagać nawet 12-18 miesięcy od porodu.

Sygnałem, że organizm wraca do równowagi, są baby hairs - krótkie odrosty pojawiające się wzdłuż linii czołowej i skroni, często już w 6.-8. miesiącu po porodzie. To widomy dowód, że cykl anagenu ruszył ponownie.

Czas trwania wypadania i tempo odrostu różnią się u każdej kobiety. Indywidualny poziom hormonów, predyspozycje genetyczne i stan odżywienia mogą ten proces skrócić albo wydłużyć. U części kobiet ciąża może też ujawnić latentną androgenową utratę włosów (FPHL), która nie jest częścią fizjologicznego telogenu poporodowego i nie cofa się samoistnie.

Kiedy wypadanie trwa dłużej niż typowo, niemal zawsze za przedłużonym sheddem stoi jeden z kilku konkretnych czynników modyfikujących.

Co wydłuża lub nasila wypadanie włosów po porodzie?

Samo wypadanie poporodowe jest fizjologiczne, ale karmienie piersią, niedobory żelaza i witamin z grupy B oraz choroby tarczycy mogą je wydłużyć lub nasilić. Karmienie piersią, niedobory mikroelementów i choroby tarczycy nie powodują telogen effluvium poporodowego, ale mogą znacząco wydłużyć lub zintensyfikować jego przebieg. Żaden z tych czynników nie jest przyczyną wypadania jako takiego. To amplifikatory zaburzające naturalny powrót cyklu do fazy anagenu.

Prolaktyna i karmienie piersią utrzymują podwyższony poziom przez cały czas laktacji, co pośrednio opóźnia powrót równowagi hormonalnej i owulacji. Część danych sugeruje, że karmiące kobiety mogą doświadczać wypadania nieco dłużej niż niekarmiące, choć inne badania nie wykazują istotnej różnicy. Mechanizm nie jest tu przyczynowy w ścisłym sensie: prolaktyna nie inicjuje telogenu, lecz spowalnia odbudowę środowiska hormonalnego, które normalnie sprzyja powrotowi do anagenu.

Ciąża i karmienie systematycznie drenują zapasy żelaza, ferrytyny, witaminy D, cynku i witamin z grupy B. Niedostateczne uzupełnienie tych zasobów może zaburzać powrót cyklu włosowego do fazy wzrostu. Szczególnie niedoszacowany jest niedobór ferrytyny - standardowa morfologia krwi go nie wykrywa, bo hemoglobina może pozostawać w normie przy poziomie ferrytyny, który już spowalnia syntezę keratyny w cebulee.

Osobną kategorią są choroby współistniejące. Poporodowe zapalenie tarczycy może dotyczyć nawet co dziesiątej nowej matki i jest jedną z częstszych przyczyn wypadania przedłużającego się poza typowe sześć miesięcy. Do tego obrazu dochodzi anemia oraz przewlekły stres podwyższający kortyzol, który sam w sobie wydłuża fazę telogenu.

Znajomość czynników modyfikujących ułatwia odpowiedź na pytanie, które kobiety z doświadczanym wypadaniem powinny uznać je za fizjologiczne, a które powinny zareagować szybciej.

Norma czy alarm?

Najważniejszy jest wzorzec, nie pojedynczy dzień wypadania

Raczej fizjologiaRozlane, symetryczne wypadanie bez zmian zapalnych i z krótkimi odrostami.
Warto sprawdzićBrak baby hairs po kilku miesiącach, bardzo długi shedding albo narastające przerzedzenie.
Nie czekajOgniska wyłysienia, świąd, łuszczenie, ból skóry głowy lub wypadanie brwi i rzęs.

Czym różni się fizjologiczne wypadanie poporodowe od niepokojącego?

Fizjologiczne wypadanie po porodzie jest rozlane i symetryczne. Włosy wypadają ze wszystkich stref głowy mniej więcej równomiernie, bez tworzenia ognisk ani łysych plam. Po 4-6 miesiącach pojawia się widoczny odrost w postaci baby hairs wzdłuż linii czołowej. To kluczowy marker prawidłowej fizjologii: nowe włosy rosną, nawet jeśli wypadanie jeszcze trwa.

Kliniczne objawy telogen effluvium obejmują krótsze odrastające włosy frontalne i nasilenie przerzedzenia w okolicach skroniowych. Skóra głowy pozostaje niezmieniona, bez blizn, stanów zapalnych ani zmian powierzchni. Takie nasilenie w strefie skroniowej bywa niepokojące dla pacjentek, ale w kontekście symetrycznego wzorca i braku zmian zapalnych na skalpie mieści się w obrazie fizjologicznego TE, zgodnie z przeglądem narracyjnym A Samrao et al. (2022, przegląd narracyjny) [1].

Sygnały, które wymagają uwagi, są inne jakościowo. Należy obserwować:

  • ogniska wyłysienia (patchy alopecia po ciąży) - asymetryczne miejsca bez włosów, nieodpowiadające typowemu wzorowi TE
  • brak jakiegokolwiek odrostu po 6 miesiącach od porodu, przy utrzymującym się wypadaniu
  • towarzyszący świąd, łuszczenie lub zaczerwienienie skalpu - sygnał zmiany zapalnej lub grzybiczej
  • wypadanie brwi lub rzęs - wykracza poza telogen effluvium
  • postępujące przerzedzenie na szczycie głowy lub potylicy według wzoru AGA (sygnały niepokojące wypadanie poporodowe)

Ważna obserwacja dotycząca TE vs FPHL: w badaniu klinicznym i trichoskopowym Sara Ahmed Galal, MD; Sawsan Khalifa El-Sayed, MD; and Manar Mohamed Hasan Henidy, MBBCh (2024, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=200) stwierdzono, że jedynie 9,5% kobiet z poporodowym wypadaniem miało izolowane TE [5]. U 90,5% TE współwystępowało z innymi zaburzeniami, najczęściej z androgenowym łysieniem kobiecym (FPHL). To badanie obserwacyjne na jednej populacji, jednak wyraźnie wskazuje, że brak powrotu gęstości po ustąpieniu ostrej fazy może oznaczać latentne FPHL odsłonięte przez ciążę. To nie przedłużenie fizjologicznego TE.

Obserwacja wzorca wypadania pomaga podjąć właściwą decyzję o tym, kiedy zgłosić się do specjalisty i do którego.

Kiedy wypadanie włosów po ciąży wymaga konsultacji ze specjalistą?

Konsultacja ze specjalistą jest wskazana, gdy wypadanie trwa intensywnie ponad 12 miesięcy od porodu, nie pojawia się żaden odrost, wypadaniu towarzyszą ogniska łysienia, świąd lub łuszczenie, albo gdy shedding nasila się zamiast słabnąć po 6. miesiącu. Pierwszym wyborem jest dermatolog lub trycholog z doświadczeniem w diagnostyce trichologicznej.

Poniższe sygnały to wskazanie do wizyty. To nie powód do niepokoju, lecz konkretny punkt decyzyjny:

  • Wypadanie intensywne po 12. miesiącu od porodu lub brak widocznego odrostu po 6 miesiącach od szczytu wypadania.

Wypadanie do roku po porodzie może być jeszcze fizjologiczne, ale brak poprawy w tym oknie sugeruje inną przyczynę.

  • Ogniska łysienia lub asymetryczne przerzedzenie. Telogen effluvium daje równomierne wypadanie. Plamy lub wyraźna asymetria wymagają diagnostyki różnicowej.
  • Świąd, pieczenie, łuszczenie skalpu. To sygnały stanu zapalnego, który może towarzyszyć schorzeniom wymagającym leczenia.
  • Wypadanie brwi, rzęs lub włosów ciała. Wypadanie poza głową nie jest typowe dla łysienia poporodowego.

Narastające zmęczenie, zmiany masy ciała, uczucie zimna, sucha skóra to możliwe objawy poporodowego zapalenia tarczycy, które może towarzyszyć długotrwałemu wypadaniu włosów.

Trycholog vs dermatolog. Trycholog to specjalista diagnostyki włosów i skalpu, dysponujący trichoskopią i phototrichogramem - badaniami pozwalającymi ocenić gęstość, grubość i fazę wzrostu włosów bez inwazji. Dermatolog to lekarz z uprawnieniami do diagnozowania i leczenia chorób skóry i włosów. Rozpoznanie kliniczne może postawić wyłącznie dermatolog. Przy sygnałach alarmowych z listy powyżej zacznij od dermatologa lub lekarza POZ, który skieruje dalej.

Badania wyjściowe, które warto mieć przed wizytą: morfologia z rozmazem, ferrytyna (nie samo żelazo - ferrytyna jest czulszym markerem niedoboru), TSH i fT4, witamina D. Przy podejrzeniu niedoboru uzupełnij o cynk i witaminę B12. Sara Ahmed Galal, MD; Sawsan Khalifa El-Sayed, MD; and Manar Mohamed Hasan Henidy, MBBCh (2024, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=200) opisują pull test jako element standardowej oceny: chwyt ok. 60 włosów z różnych okolic skalpu - fizjologicznie powinno wypaść mniej niż 6 [5]. Wynik wyraźnie powyżej tej granicy przy jednoczesnym braku poprawy klinicznej uzasadnia dalszą diagnostykę.

Gdy wypadanie mieści się w fizjologii, warto wiedzieć, co w codziennej pielęgnacji realnie wspiera środowisko cebulek w czasie odrostu.

Start diagnostyczny

Badania, które warto rozważyć przed wizytą

  • Morfologia z rozmazem - pomaga wychwycić niedokrwistość i ogólny stan organizmu.
  • Ferrytyna - pokazuje zapasy żelaza, często ważniejsze niż samo żelazo w surowicy.
  • TSH i fT4 - porządkują temat tarczycy, w tym poporodowego zapalenia tarczycy.
  • Witamina D, B12 i cynk - przydatne, gdy podejrzewasz niedobory po ciąży lub karmieniu.

Jak pielęgnacja skóry głowy wspiera cebulki podczas odrostu po ciąży?

Pielęgnacja skalpu nie zatrzyma wypadania wywołanego przez hormony, ale może wspierać środowisko cebulek podczas odrostu. Masaż skóry głowy poprawia mikrokrążenie i aktywuje sygnały wzrostowe w komórkach dermal papilla. Równie ważne jest unikanie czynników mechanicznych i termicznych, które nasilają utratę osłabionych włosów.

Masaż skalpu to interwencja o udokumentowanym mechanizmie. Koyama T et al. (2016, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=9) wykazali, że codzienne 4-minutowe sesje przez 24 tygodnie zwiększyły grubość łodyg włosów poprzez mechaniczne naprężenie komórek brodawki włosa [6]. Naprężenie aktywuje geny wzrostowe i redukuje geny związane z wypadaniem. Badanie jest małe i bez grupy kontrolnej, więc siłę efektu klinicznego u kobiet po porodzie trudno jednoznacznie oszacować. Praktycznie: 4-5 minut dziennie opuszkami palców lub silikonowym massagerem, bez zgniatania i szarpania.

Codzienna pielęgnacja włosów po ciąży powinna być łagodna dla skalpu. Szampon bez SLS, mycie 2-3 razy w tygodniu, suszenie bez tarcia ręcznikiem i rozczesywanie szerokim grzebieniem na mokrych włosach ograniczają mechaniczne uszkodzenia baby hair w fazie odrostu. Składniki wspierające mikrokrążenie skóry głowy, takie jak kofeina, ekstrakt z kory chinowej czy wąkrota azjatycka, mogą poprawić ukrwienie cebulek. Należy traktować je jako element środowiska wspierającego, a nie leczenie.

Czego unikać w tym czasie. Zabiegi chemiczne, farbowanie, trwała ondulacja i keratynowe wygładzanie osłabiają strukturę włosa w fazie odrostu. Prostownica powyżej 180°C niszczy delikatny baby hair zanim zdąży urosnąć. A Samrao et al. (2022, przegląd narracyjny) wskazują, że ciasne upięcia mogą ujawnić lub nasilić trakcyjne łysienie właśnie wtedy, gdy odrastające włosy są krótsze i słabsze po synchronizacji telogenu [1]. Koński ogon, ciasne warkocze i spięcia z dużym napięciem to w tym okresie wyraźne czynniki ryzyka.

Pielęgnacja jest cennym wsparciem, ale nie zastępuje diagnostyki - i właśnie od tego, kiedy sama pielęgnacja wystarczy, a kiedy nie, zależy ostatni krok, jaki czytelniczka powinna podjąć.

Pielęgnacja

Rutyna ma wspierać skalp, nie obiecywać zatrzymanie hormonów

W telogen effluvium pielęgnacja nie odwraca nagłego spadku estrogenów, ale może ograniczać czynniki mechaniczne i wspierać komfort skóry głowy w czasie odrostu.

Mycie łagodneSkup się na skórze głowy, bez tarcia długości i bez agresywnego oczyszczania.
Masaż bez szarpaniaKrótki masaż opuszkami palców może wspierać mikrokrążenie skalpu.
Ochrona baby hairsUnikaj ciasnych upięć, prostownicy i mocnego naciągania krótkich odrostów.

Kiedy pielęgnacja nie wystarczy - od czego zacząć odbudowę włosów po ciąży?

Jeśli wypadanie jest rozlane i symetryczne, pojawiło się w ciągu 6 miesięcy od porodu, wystarczy łagodna pielęgnacja wspierająca środowisko cebulek i cierpliwość. Jeśli wypadanie utrzymuje się po 12 miesiącach, tworzy ogniska lub nie ma żadnego odrostu, punkt startowy to badania laboratoryjne i konsultacja z dermatologiem lub trychologiem.

Prosty algorytm decyzyjny pomoży Ci określić, kiedy możesz obserwować naturalny proces, a kiedy warto zgłosić się do specjalisty:

  • Wypadanie rozlane i symetryczne - zaczęło się 1-6 miesięcy po porodzie, widoczny jest odrost po kilku miesiącach. To fizjologia poporodowa. Wspieraj pielęgnacją skalpu, zadbaj o białko i żelazo w diecie, obserwuj.
  • Wypadanie intensywne powyżej 12 miesięcy - brak odrostu, ogniska o wyraźnych brzegach. Konieczna konsultacja trychologiczna lub dermatologiczna. Zleć ferrytynę, TSH i morfologię.
  • Świąd, łuszczenie lub stany zapalne skóry głowy niezależnie od czasu po porodzie. Dermatolog priorytetowo, bo to sygnały stanu chorobowego, nie fizjologii.

Zrozumienie mechanizmu - że to telogen effluvium, nie łysienie androgenowe - jest pierwszym krokiem do spokojnej decyzji. Zdecydowana większość kobiet wychodzi z tego procesu z pełnym odrostem. U części, u których wypadanie utrzymuje się długo lub przyjmuje asymetryczny wzorzec, może ujawnić się FPHL wymagające osobnego postępowania.

Jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią, przed zastosowaniem dermokosmetyków Delpos skonsultuj się z lekarzem.

Źródła:

Badania i przeglądy:

[1] A Samrao et al. (2022, przegląd narracyjny) - „Postpartum Telogen Effluvium Unmasking Traction Alopecia". PMC.
→ Szacuje się, że poporodowe TE (telogen gravidarum) dotyczy jednej trzeciej do połowy kobiet. PMCID: PMC9274946
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9274946/

[2] Wallace ML et al. (1998, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=22 cases (9 androgenic alopecia, 13 alopecia areata)) - „Estrogen and progesterone receptors in androgenic alopecia versus alopecia areata". Am J Dermatopathol.
→ Estrogen wydaje się wydłużać fazę anagenu w ciąży; potwierdzono ekspresję receptorów estrogenowych w brodawce włosa. PMID: 9557785
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9557785/

[3] Foitzik K et al. (2006, badanie in vitro, n=human scalp hair follicles (ex vivo culture)) - „Human scalp hair follicles are both a target and a source of prolactin, which serves as an autocrine and/or paracrine promoter of apoptosis-driven hair follicle regression". Am J Pathol.
→ Prolaktyna i jej receptor są wyrażone w nabłonku mieszka; PRL promuje przejście do katagenu w hodowli. PMID: 16507890
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16507890/

[5] Sara Ahmed Galal, MD; Sawsan Khalifa El-Sayed, MD; and Manar Mohamed Hasan Henidy, MBBCh (2024, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=200) - „Postpartum Telogen Effluvium Unmasking Additional Latent Hair Loss Disorders". J Clin Aesthet Dermatol.
→ W badaniu 200 kobiet z poporodowym wypadaniem włosów jedynie 9,5% miało izolowane TE, a w 90,5% TE współwystępowało z innymi zaburzeniami, najczęściej z AGA (FPHL).
https://jcadonline.com/1941-2789-17-5-15/

[6] Koyama T et al. (2016, badanie kliniczne niesprecyzowane, n=9) - „Standardized Scalp Massage Results in Increased Hair Thickness by Inducing Mechanical Stress to Dermal Papilla Cells". Eplasty.
→ W badaniu Koyama et al. (2016) codzienne 4-minutowe sesje masażu skalpu przez 24 tygodnie zwiększyły grubość włosów poprzez mechaniczne naprężenie komórek brodawki włosa. PMCID: PMC4740347
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4740347/

[4] Hirose et al. (2023, badanie kliniczne niesprecyzowane) - „Investigation of exacerbating factors for postpartum hair loss: A questionnaire-based cross-sectional study". International Journal of Women's Dermatology.
→ W dużym badaniu kwestionariuszowym średni czas początku wypadania włosów po porodzie wyniósł ok.
https://www.news-medical.net/health/Postpartum-Hair-Loss-Causes-Timeline-and-When-to-Worry.aspx

Nota redakcyjna: artykuł może zawierać opisy działania składników, suplementacji lub pielęgnacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.

Powrót do blogu

Ostatnio na blogu

Przeczytaj również